Thứ Ba , 18 / 12 / 2018
Home / Thế giới / Chuyên gia: Trung Quốc “nuốt lời hứa” ở Biển Đông

Chuyên gia: Trung Quốc “nuốt lời hứa” ở Biển Đông

Học giả Richard Heydarian trao đổi với báo chí bên lề hội thảo ngày 4/12 (Ảnh: An Bình)

Học giả Richard Heydarian trao đổi với bár;i[r]=i[r]||function(){">o chí bên lề hi thảr;i[r]=i[r]||function(){">o ngày 4/12 (Ảnh: An Bình)

Ông Richard Heydarian từ Đại học De La Salle (Philippines), người đã có nhiều năm nghiên cứu về Biển Đông và từng viết 2 cuốn sách về chủ đề này, đã đưr;i[r]=i[r]||function(){">a ra các nhận định về tình hình khu vực trong cuộc trao đổi với bár;i[r]=i[r]||function(){">o chí bên lề hi thảr;i[r]=i[r]||function(){">o “Thúc đẩy hợp tác an ninh biển ở Biển Đông”, diễn ra tại Hà Nội ngày 4/12.

Đánh giá về các diễn biến trên Biển Đông r;i[r]=i[r]||function(){">gần đây, ông Heydarian nhận thấy tình hình khu vực khá phức tạp. “Vài năm trước khi nói tới Biển Đông, chúng ta nói về vạn lý tường thành bằng cát mà Trung Quốc bi đắp trên biển. Nhưng điều chúng ta phải đối mặt hôm nay là vạn lý tường thành tên lửr;i[r]=i[r]||function(){">a”, học giả Philippines nói.

Ông Heydarian nhận định, rất đáng quan ngại khi năm nay Trung Quốc đã đưr;i[r]=i[r]||function(){">a các tên lửr;i[r]=i[r]||function(){">a tiên tiến, các vũ khí quân sự, các thiết bị điện tử, các hệ thống theo dõi tới Biển Đông. Điều này cho thấy Trung Quốc rõ ràng đã vi phạm lời hr;i[r]=i[r]||function(){">a không quân shór;i[r]=i[r]||function(){">a Biển Đông khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình r;i[r]=i[r]||function(){">gặp Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng vàr;i[r]=i[r]||function(){">o năm 2015.

Học giả trên nói, các hành động đó củr;i[r]=i[r]||function(){">a Trung Quốc rõ ràng cũng vi phạm phán quyết hi năm 2016 củr;i[r]=i[r]||function(){">a Tòr;i[r]=i[r]||function(){">a trọng tài đối với vụ kiện củr;i[r]=i[r]||function(){">a Philippines về yêu sách đường 9 đr;i[r]=i[r]||function(){">oạn mà Trung Quốc đưr;i[r]=i[r]||function(){">a ra ở Biển Đông. Theo phán quyết, yêu sách đường lưỡi bò củr;i[r]=i[r]||function(){">a Trung Quốc không có cơ sở pháp lý và Trung Quốc không có “quyền lịch sử” với các vùng biển ở Biển Đông. Vì vậy, Trung Quốc không có cơ sở để tuyên bố chủ quyền đối với quần đảr;i[r]=i[r]||function(){">o Hoàng Sa và Trường Sa.

“Tôi cho rằng rõ ràng là Trung Quốc đã vi phạm luật pháp quốc tế. Mặc dù Trung Quốc giờ đây không mấy khi sử dụng cụm từ đường 9 đr;i[r]=i[r]||function(){">oạn vì nó vi phạm phán quyết củr;i[r]=i[r]||function(){">a Tòr;i[r]=i[r]||function(){">a trọng tài nhưng Trung Quốc vẫn tiếp tục quân shór;i[r]=i[r]||function(){">a khu vực và đó là điều rất đáng lo ngại”, ông nói.

Ông Heydarian cho hay, một điều đáng ý trong năm qua là các nước lớn trên thế giới ngày càng quan tâm tới vấn đề Biển Đông. Giờ đây, không chỉ Mỹ thực hiện các cuộc tuần tra tự do hàng hi (FONOP) mà nhiều nước khác như Australia, Anh, Pháp cũng đã làm điều đó.

Ông Heydarian cho biết, Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc Harry Harris, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương, đang kêu r;i[r]=i[r]||function(){">gọi Australia, Nhật Bản và Ấn Độ cùng tiến hành FONOP. Các nước cũng có thể thực hiện FONOP theo cách riêng củr;i[r]=i[r]||function(){">a mình như Australia đã tiến hành các chuyến bay để khẳng định quyền tự do hàng hi. Nhật Bản đã điều tàu sân bay trực thăng tham gia tập trận chung với Mỹ ở Biển Đông. Ông cho rằng các hành động phối hợp này đang cho Trung Quốc thấy rằng đây không phải vấn đề riêng giữr;i[r]=i[r]||function(){">a Trung Quốc với Mỹ mà cả cộng đồng quốc tế.

“FONOP không nên chỉ do một quốc gia thực hiện. Cần phải tiến hành thường xuyên các cuộc tuần tra tự do hàng hi để đảm br;i[r]=i[r]||function(){">o rằng Biển Đông mở cửr;i[r]=i[r]||function(){">a cho tất cả mọi người, không một quốc gia nàr;i[r]=i[r]||function(){">o có quyền riêng lẻ hạn chế quyền đi lại củr;i[r]=i[r]||function(){">a các nước khác trong vùng biển này. Biển Đông không củr;i[r]=i[r]||function(){">a riêng một nước nàr;i[r]=i[r]||function(){">o. Việc bất kỳ nước nàr;i[r]=i[r]||function(){">o quân shór;i[r]=i[r]||function(){">a, triển khai các vũ khí, tên lửr;i[r]=i[r]||function(){">a tại khu vực tranh chấp là đi ngược với lợi ích hợp pháp củr;i[r]=i[r]||function(){">a cộng đồng quốc tế”, chuyên gia nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ông Heydarian cho rằng chỉ FONOP là không đủ mà cần kết hợp nó với các hành động khác nữr;i[r]=i[r]||function(){">a. Ông cho rằng các nước lớn cần hỗ trợ tăng cường năng lực hàng hi và lực lược tuần duyên củr;i[r]=i[r]||function(){">a các nước nhỏ có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, kết hợp với việc gia tăng sức ép ngoại giao trên mọi mặt trận.

“Không để Trung Quốc r;i[r]=i[r]||function(){">gây sức ép trong đàm phán COC”

Trao đổi với bár;i[r]=i[r]||function(){">o chí, học giả Philippines cũng bày tỏ hi vọng rằng ASEAN có thể làm nhiều hơn trong việc đàm phán một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) để kiềm chế một cách hợp pháp các hành động củr;i[r]=i[r]||function(){">a Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông Heydarian cũng bày tỏ lo ngại quá trình đàm phán bản dự thảr;i[r]=i[r]||function(){">o COC, mà Trung Quốc có thể r;i[r]=i[r]||function(){">gây sức ép lên các nước nhỏ hơn trong khu vực để đạt được một COC có lợi cho riêng mình. “Tôi nghĩ rằng thà không có COC còn hơn là có bộ COC như vậy”, ông nhấn mạnh.

Bình luận về tuyên bố củr;i[r]=i[r]||function(){">a Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường r;i[r]=i[r]||function(){">gần đây rằng Trung Quốc hy vọng các cuộc đàm phán về COC sẽ hoàn tất trong vòng 3 năm tới, ông Heydarian nghi ngờ rằng Trung Quốc đưr;i[r]=i[r]||function(){">a ra thời gian này là có chủ ý, vì sau 3 năm nữr;i[r]=i[r]||function(){">a cũng là thời điểm Philippines kết thúc vai trò điều phối viên quan hệ đối tác đối thoại ASEAN – Trung Quốc trong giai đr;i[r]=i[r]||function(){">oạn 2018-2021.

“Tôi cho rằng Trung Quốc tự tin là có thể r;i[r]=i[r]||function(){">gây sức ép với Philippines trong thời kỳ lãnh đạr;i[r]=i[r]||function(){">o củr;i[r]=i[r]||function(){">a Tổng thống Duterte. Philippines đã chuyển hướng nghiêng về Trung Quốc, thay vì Mỹ, kể từ khi ông Duterte lên nắm quyền. Tôi hi vọng rằng với tư cách là điều phối viên, Philippines không hành động giống như những r;i[r]=i[r]||function(){">gì Tổng thống Duterte nói, mà phải thể hiện quan điểm củr;i[r]=i[r]||function(){">a cả chính phủ. Tôi nhận thấy có sự khác biệt lớn về quan điểm giữr;i[r]=i[r]||function(){">a điều ông Duterte nói và điều chính phủ Philippines muốn”, ông Heydarian cho hay.

Học giả Philippines cũng lưu ý rằng Trung Quốc vẫn tiếp tục xây dựng và quân shór;i[r]=i[r]||function(){">a Biển Đông trong khi đang đàm phán về COC. Ông cho rằng điều rất cần thiết là một khi đang đàm phán thì các bên phải ngừng ngay các hoạt động xây dựng, quân shór;i[r]=i[r]||function(){">a.

“Làm thế nàr;i[r]=i[r]||function(){">o để chúng ta có thể đàm phán với vị thế đúng đắn và một cách công bằng khi họ thay đổi thực địr;i[r]=i[r]||function(){">a hàng ngày?”, ông đặt câu hi.

Cuối cùng, ông Heydarian nhấn mạnh rằng cách thức giải quyết tranh chấp ở Biển Đông phải bằng con đường ngoại giao chứ không phải bằng đổ máu hay chiến tranh. Ông cho rằng các nước cần r;i[r]=i[r]||function(){">gây sức ép đủ lớn để Trung Quốc không có cách nàr;i[r]=i[r]||function(){">o khác là phảii lại một bước.

Ông Heydarian nói giống như cách thức Mỹ đang thực hiện cuộc chiến thương mại với Mỹ, các nước cần mạnh mẽ và cứng rắn với Trung Quốc mới có tác dụng.

Trao đổi với Dân trí, Tiến sĩ Takashi Hosoda, từ Đại học Charles tại Praha, Cộng hòr;i[r]=i[r]||function(){">a Séc cũng nhấn mạnh tới sự ủng hộ ngày càng tăng củr;i[r]=i[r]||function(){">a các nước lớn, đặc biệt từ châu Âu, về các vấn đề Biển Đông. Tuy nhiên, ông tỏ ra quan ngại về các căng thẳng leo thang và nguy cơ xảy ra các vụ va chạm trong khu vực, vì vậy ông cho rằng cần có các cơ chế thích hợp để ngăn chặn điều đó.

Bình luận về phát biểu củr;i[r]=i[r]||function(){">a Thủ tướng Singapore r;i[r]=i[r]||function(){">gần đây về việc lo ngại rằng Đông Nam Á có thể phải chọn giữr;i[r]=i[r]||function(){">a Mỹ và Trung Quốc, ông Hosoda nói ASEAN không nên nghiêng về bên nàr;i[r]=i[r]||function(){">o mà cần duy trì tính trung tâm và sự đr;i[r]=i[r]||function(){">oàn kết. Ông cho rằng ngoài FONOP, các nước lớn cần r;i[r]=i[r]||function(){">gây sức ép thêm đối với Trung Quốc về mặt trận kinh tế và trợ giúp các quốc gia ASEAN nhằm tăng cường năng lực hàng hi.

An Bình

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *